Soest sluit zaterdag 4 juli voor het eerst aan bij de landelijke Peukmeukdag. Daarom staat Soest die dag volledig in het teken van het opruimen van sigarettenpeuken.
De aftrap vindt plaats in Artishock, waar deelnemers samenkomen voor een programma met een lezing en uitleg. Daarna trekken vrijwilligers de straat in om peuken op te rapen. De lokale werkgroep van de Partij voor de Dieren organiseert de actie. Zij willen het probleem van zwerfafval zichtbaarder maken en inwoners activeren om zelf mee te doen.
Start in Artishock met lezing en uitleg
De dag begint in Artishock met een bijeenkomst voor deelnemers. Daar geeft ‘Het Peukenmeisje’ een lezing over de impact van sigarettenpeuken op het milieu. Bovendien krijgen deelnemers uitleg over de werkwijze van de opruimactie.
Na afloop gaan de groepen samen het centrum van Soest in. Zij verzamelen daar een uur lang sigarettenpeuken in straten, rond bankjes en bij winkels.
Peuken vormen hardnekkig zwerfafval in de openbare ruimte
Volgens de initiatiefnemers vormt de sigarettenpeuk een van de meest voorkomende en hardnekkige vormen van zwerfafval. Vooral rond supermarkten, scholen en bankjes blijven veel peuken achter. Daardoor stapelt de vervuiling zich snel op, terwijl opruimen vaak achterwege blijft.
Eerdere edities van Peukmeukdag laten zien dat het probleem groot is. Landelijk verzamelden vrijwilligers bijna één miljoen peuken tijdens eerdere acties. Bovendien groeit het initiatief internationaal onder de naam ‘No Butts Day’.
Milieuschade door filters krijgt extra aandacht
Tijdens de actie staat ook de milieuschade van sigarettenfilters centraal. Het filter bestaat vaak uit celluloseacetaat, een kunststof die nauwelijks afbreekt in de natuur. Daardoor blijven peuken jarenlang in het milieu aanwezig.
Daarnaast geven de organisatoren aan dat één sigarettenpeuk honderden liters water kan vervuilen met schadelijke stoffen en microplastics. Daarom roepen betrokken organisaties, waaronder het Plastic Peuken Collectief, op tot een verbod op sigarettenfilters.
Zij werken samen met burgerinitiatieven, wetenschappers en medische experts. Ook verwijzen zij naar onderzoek van het RIVM, waaruit blijkt dat filters geen aantoonbaar gezondheidsvoordeel hebben voor rokers, maar wel bijdragen aan plasticvervuiling.
Oproep tot bewustwording en politiek debat
Het Plastic Peuken Collectief werkt samen met verschillende campagnes om plastic vervuiling terug te dringen. Inmiddels spreken tientallen Nederlandse gemeenten steun uit voor een mogelijk verbod op filters. Toch heeft de gemeente Soest zich daar nog niet bij aangesloten. Volgens de lokale Partij voor de Dieren is Peukmeukdag daarom ook een moment om het gesprek lokaal aan te zwengelen.
Na het opruimen worden alle verzamelde peuken zichtbaar bij elkaar gebracht in doorzichtige bakken. Vervolgens tellen deelnemers de opbrengst op het pleintje aan de Van Weedestraat.
De resultaten gaan daarna naar landelijke initiatieven die de hoeveelheid verzameld zwerfafval monitoren. Zo willen de organisatoren niet alleen opruimen, maar vooral laten zien hoe groot het probleem in de openbare ruimte daadwerkelijk is.
