Op zaterdag 12 en zondag 13 september 2026 staat ook Soest in het teken van de landelijke Open Monumentendag. Een van de absolute blikvangers is de watertoren aan de Oranjelaan.
Bezoekers krijgen dit weekend de unieke kans om een zeldzaam kijkje te nemen in dit rijksmonument. De huidige eigenaren, Annemieke Hoogenboom en Bernard Wouters, verwelkomen vol trots belangstellenden in hun buitengewone ‘watervat op poten’. Van de oorspronkelijk 380 watertorens in Nederland zijn er nog maar circa 30 in functie. Hoewel het gebouw niet meer als zodanig gebruikt wordt, is het behoud van dit Soester erfgoed van grote waarde.
Wonen in de watertoren
Annemieke en Bernard kochten de 24 meter hoge toren twee jaar geleden. Met zeven verdiepingen en een panoramisch uitzicht vanaf het dak is het een inspirerende, maar ook uitdagende plek om te wonen. “Het uitzicht vanuit de slaapkamer is nog steeds genieten,” legt de eigenaresse uit. Dagelijks is vanuit de rondom gelegen ramen op hoogte zowel de zonsopgang als de zonsondergang te zien. Daar staat tegenover dat het ramen wassen een behoorlijke klus is. Ook het warmhouden van de leefvertrekken is in de winter best een opgave.
Historie en architectuur van het monument uit 1931
De watertoren werd in 1931 ontworpen door architect H.F. Mertens op het hoogste punt van de Soester Eng. De toren was noodzakelijk om het snelgroeiende dorp, dat van ‘boerendorp’ veranderde in een ‘burgerdorp’, van voldoende water en druk te voorzien. Waar beton destijds de norm was, koos Mertens bewust voor baksteen in de stijl van het zakelijk expressionisme (geïnspireerd op de Amsterdamse School). Hierdoor sloot het bouwwerk perfect aan bij de woonwijk in wording.
Door moderne pompsystemen werd de toren eind jaren zeventig overbodig. Om afbraak te voorkomen, kocht de lokale kruideniersfamilie Van Oest het pand in 1982. Het verhaal gaat dat dit voor de symbolische som van één gulden gebeurde. Ondanks hoogtevrees, een drukke winkel en het wekelijkse kerkbezoek knapte de familie het verwaarloosde gebouw op. Er kwamen vloeren en ramen, en op de bovenste etage richtten zij een nostalgisch kruidenierswinkeltje in, dat later is geschonken aan Museum Soest.
Van renovatie tot karakteristiek woonhuis
Bij een grote restauratie in 2004 werden door architectenbureau Zecc, ook bekend van de transformatie van het voormalige hoofdpostkantoor aan de Neude in Utrecht, de wanden en buizen van het oude watervat van 200 m³ verwijderd om roestende constructiebalken te herstellen. Daarbij kreeg het pand een strakke, industriële uitstraling. Annemieke en Bernard hebben de toren de afgelopen twee jaar verder gepersonaliseerd. Met onder meer een speciaal ontworpen voordeur, voorzien van een moderne variant op het glas-in-lood uit 1930, brengt het echtpaar de huiselijke sfeer weer terug.
Rondleidingen volledig volgeboekt
Helaas is het niet meer mogelijk om de watertoren tijdens de Open Monumentendagen van binnen te bezoeken. De belangstelling is zo groot dat de rondleidingen inmiddels al volledig zijn volgeboekt. Toch blijft het zeker de moeite waard om de iconische toren tijdens dit bijzondere weekend van buiten te bewonderen.
