De gemeenten De Bilt, Baarn, Bunschoten, Eemnes en Soest hebben een belangrijke stap gezet in de strijd tegen ondermijnende criminaliteit.
Zij bundelen hun krachten in het nieuwe Bibob Expertise Team BES (BET BES). Daarmee is het eerste intergemeentelijke Bibob-team van Nederland officieel een feit.
De vijf burgemeesters ondertekenden de samenwerkingsovereenkomst. Zo komt kennis en capaciteit samen in één overkoepelend Bibob Bureau. Het doel is duidelijk: effectiever optreden tegen misbruik van vergunningen, subsidies en overheidsopdrachten.
Sterkere aanpak van ondermijning in regio BES
De aanpak van ondermijnende criminaliteit staat al langer hoog op de agenda in de regio. Criminelen proberen via legale structuren hun activiteiten voort te zetten. Denk aan witwassen of fraude via bedrijven. De Wet Bibob helpt gemeenten om dit te voorkomen. Met deze wet kunnen zij onderzoeken of een aanvraag risico’s met zich meebrengt. Bijvoorbeeld bij horeca- of bouwvergunningen.
Tot nu toe werkte elke gemeente grotendeels zelfstandig. Dat veranderde de effectiviteit. Criminelen weken soms uit naar gemeenten waar controles minder streng waren. Met het nieuwe team moet dat verleden tijd zijn.
Gezamenlijke kennis voorkomt ‘shopgedrag’
Een belangrijk voordeel van het BET BES is de gezamenlijke aanpak. Gemeenten delen voortaan informatie, expertise en capaciteit. Daardoor ontstaat een gelijk speelveld binnen de regio.
Burgemeester Rob Metz van Soest benadrukt het belang daarvan. Hij is ook voorzitter van de Driehoek BES-gemeenten. Volgens hem voorkomt samenwerking dat criminelen gaan ‘shoppen’ tussen gemeenten. “Met gezamenlijke afspraken zorgen we dat regels overal hetzelfde worden toegepast,” stelt Metz. “De komst van dit team is een belangrijke stap vooruit.”
Wet Bibob als belangrijk instrument
De Wet Bibob is een krachtig middel. Gemeenten gebruiken de wet om de achtergrond van aanvragers te controleren. Dat gebeurt voordat een vergunning, subsidie of opdracht wordt verleend. Zo kan worden voorkomen dat de overheid onbewust criminaliteit faciliteert. Bijvoorbeeld wanneer een bedrijf wordt gebruikt voor illegale activiteiten.
De praktijk laat zien dat deze controles noodzakelijk zijn. Zonder strikte toepassing ontstaat ruimte voor misbruik. Het nieuwe expertise team moet die risico’s verder verkleinen.
Samenwerking officieel bekrachtigd
De vijf colleges hadden eerder al besloten om samen te werken. Met de ondertekening is die samenwerking nu officieel. Het BET BES gaat direct aan de slag voor alle deelnemende gemeenten. Daarmee zetten De Bilt, Baarn, Bunschoten, Eemnes en Soest een landelijke primeur neer. Geen andere regio heeft een vergelijkbaar intergemeentelijk Bibob-team.
De verwachting is dat deze aanpak navolging krijgt. Zeker nu ondermijnende criminaliteit in heel Nederland toeneemt. De regio BES loopt daarmee voorop in een strengere en slimmere aanpak.
