Met ongeveer honderd aanwezigen in de zaal werd deze week stevig gedebatteerd over de toekomst van cultuur in Soest en Soesterberg.
Opvallend was de brede consensus: cultuur is geen luxe, maar een fundamenteel onderdeel van het sociale leven. Van keramiek en beeldende kunst tot zangkoor, theater en programmamakers, samen vormen zij het sociale weefsel van de dorpen. Politieke nieuwkomer Forum voor Democratie was niet aanwezig bij het cultuurdebat.
Verbinding en levensbehoefte van cultuur
Het centrale thema van de avond was verbinding en samenwerken. Cultuur werd keer op keer beschreven als levensbehoefte: een manier om elkaar te ontmoeten, te reflecteren en te ontspannen. Niet alleen als vrijetijdsbesteding, maar ook als bouwsteen van sociale cohesie en identiteit.
Bij Kunsthuis Idea klonk het: “Iedereen moet mee kunnen doen,” waarbij toegankelijkheid en begrijpelijke communicatie centraal stonden. Vrijwilligers werden expliciet erkend als onmisbare dragers van het culturele verenigingsleven. Zonder hun inzet kan het culturele aanbod in Soest en Soesterberg niet bestaan.
Cultuurbudget en financiële discussie in Soest
Het debat verschoof regelmatig naar financiën. De gemeente Soest geeft momenteel circa 36 euro per inwoner uit aan cultuur, tegenover 74 euro in Zeist. Daarmee rijst de vraag of dit voldoende is om de culturele ambities van de dorpen waar te maken.
De PvdA pleitte voor een verhoging van het budget, terwijl de VVD wees op de bestaande indexering en benadrukte dat zorgvuldige besteding cruciaal is. Vanuit de zaal klonk vooral de roep om stabiliteit: geen plotselinge subsidiebeëindigingen en meer voorspelbaarheid voor organisaties die afhankelijk zijn van gemeentelijke steun.
Politieke visie op cultuurbeleid in Soest
Naast financiën kwamen ook de bredere visies op cultuurbeleid aan bod. Volt pleitte voor het vereenvoudigen van regels en het wegnemen van bureaucratische drempels, zodat initiatiefnemers meer vrijheid krijgen. De VVD wil bestaande projecten zelfstandiger maken en nieuwe initiatieven gericht stimuleren. De PvdA legt de nadruk op betaalbaarheid van maatschappelijk vastgoed en wil dat culturele organisaties niet met marktconforme huren worden belast. Het CDA richt zich op zichtbaarheid en kleinschaligheid, met betere online vindbaarheid en sterke lokale initiatieven. GGS koppelt financiële haalbaarheid aan het idee van een nieuw ‘Huis van de Samenleving’, waarin meerdere functies worden gebundeld.
Huisvesting en ruimte voor cultuur in Soest
Huisvesting was een terugkerend thema. Het huidige Idea Kunsthuis wordt door velen als gedateerd beschouwd. Renovatie of nieuwbouw met een bredere maatschappelijke functie werd als serieuze optie genoemd. Het 80-koppige Joyfully Zangkoor meldde concreet ruimtegebrek in Soest. Ook in Soesterberg ontbreekt een duidelijke ontmoetingsplek, al kan bestaande ruimte beter benut worden. POS wees met veel enthousiasme en positiviteit op de waarde van ontmoetingsruimte De Basis in Soesterberg, maar ziet ook kansen voor uitbreiding, bijvoorbeeld in het Odeon-gebouw.
Toegankelijkheid en continuïteit van cultuur
Naast stenen en subsidies kwamen ook praktische voorstellen op tafel: een cultuurgids voor nieuwe bewoners, een dorpspas voor cultuur, een familieschool voor kunst en het behoud van de muziekscholen. Veel inwoners weten niet wat er al bestaat, een communicatievraagstuk dat gemeente en organisaties samen moeten aanpakken.
Aan het einde van de avond bleef één lijn overeind: de culturele basis in Soest en Soesterberg is sterk en breed gedragen. De uitdaging ligt in continuïteit, samenwerking en het verbeteren van zichtbaarheid. Zoals een bezoeker kernachtig zei: “We moeten ons niet alleen bezighouden met centen, maar met toetsen en penselen.”
