Soest zet in op bewustwording rond fatbikes. In meerdere wijken in de gemeente is de afgelopen weken sprake van overlast door groepen jongeren op fatbikes.
Bewoners melden intimiderend rijgedrag, hoge snelheden en gevaarlijke situaties op stoepen en fietspaden. Ook andere jongeren worden lastig gevallen en dat draagt bij aan een onveilige situatie in de gemeente.
Overlast door opgevoerde fatbikes neemt toe
De problemen draaien vooral om opgevoerde fatbikes. Deze fietsen kunnen harder dan wettelijk is toegestaan en worden daardoor lastig te controleren in het verkeer. Bewoners geven aan dat jongeren soms met meerdere personen tegelijk op één fatbike rijden en daarbij weinig rekening houden met andere weggebruikers.
Ook in de regio wordt het probleem breder herkend. Jongeren gebruiken de fatbike vaak als snel en goedkoop vervoermiddel. Maar bij opvoeren verdwijnen de wettelijke grenzen, met risico’s voor veiligheid en handhaving.
Groepsdruk en roekeloos gedrag
Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat blijkt dat jongeren de verkeersregels meestal wel kennen. Toch gaat het vaak mis in de praktijk. Groepsdruk, zelfoverschatting en provocerend gedrag spelen een grote rol.
Sommige jongeren gaan juist roekelozer rijden wanneer zij negatieve reacties krijgen van omstanders. De fatbike wordt dan niet alleen een vervoermiddel, maar ook een middel om status te tonen.
Campagne ‘t Kan hard gaan’ opnieuw van start
Vanaf 15 juni start opnieuw de landelijke campagne ‘t Kan hard gaan’. Onderdeel daarvan is een nieuwe checklist voor ouders. Die moet helpen om thuis te controleren of een fatbike is opgevoerd en aan de regels voldoet.
De checklist wijst onder meer op de maximale snelheid van 25 kilometer per uur en het gebruik van een gashendel, waarmee een fiets zonder trappen niet harder dan 6 kilometer per uur mag gaan. Ook slijtage aan remmen kan een signaal zijn dat een fatbike is aangepast.
Volgens de campagne is het gesprek thuis cruciaal. Ouders worden opgeroepen om samen met hun kinderen de fiets te controleren en risico’s te bespreken. “De politie controleert op straat, check jij de fiets thuis?” is daarbij het uitgangspunt.
Strengere regels in voorbereiding
Het kabinet werkt daarnaast aan nieuwe maatregelen. Er komt mogelijk een minimumleeftijd voor fatbikes. Ook wordt gekeken naar een helmplicht voor jongeren tot 18 jaar op elektrische fietsen. Die maatregel moet in 2027 ingaan. Gemeenten krijgen bovendien de optie om fatbikevrije zones in te stellen.
Minister van Infrastructuur en Waterstaat Vincent Karremans stelt dat het aantal ongelukken met elektrische fietsen onder jongeren sterk is gestegen. Tussen 2020 en 2024 zou sprake zijn van een forse toename van ernstig hoofdletsel.
Politie: ouderlijk gesprek belangrijker dan boete
De politie benadrukt dat handhaving belangrijk blijft, maar ziet vooral een rol voor preventie. Tijdens controles worden opgevoerde fietsen in beslag genomen en ouders direct geïnformeerd. Volgens politiedeskundigen komt dat gesprek vaak hard aan bij gezinnen. Veel ouders blijken niet te weten dat de fiets van hun kind is aangepast. Hij noemt preventief overleg thuis daarom effectiever dan een boete achteraf.
De gemeente Soest hoopt dat de nieuwe checklist bijdraagt aan minder incidenten en veiliger gebruik van fatbikes in het verkeer.
